Üreticiler için bütçe gerçekleri netleşiyor
Avrupa Birliği’nin Ekotasarım Sürdürülebilir Ürünler Yönetmeliği (ESPR) yürürlüğe girdikçe Türk üreticileri için Dijital Ürün Pasaportu zorunluluğu takvimi hızla yaklaşıyor. Bu yazıda tam olarak sekiz DPP Uyum Danışmanlığı firmaları seçeneğini maliyet, engagement modeli ve KOBİ ile büyük üretici farkı merceğinden inceliyoruz. Amaç, hangi firmanın hangi bütçe bandında ne sunduğunu şeffaf biçimde ortaya koymak ve karar vericilerin gereksiz harcamadan kaçınmasını sağlamaktır.
Bütçe planlaması yaparken yalnızca toplam fiyatı değil; peşin kurulum, belge başına ücret, yazılım lisansı, veri toplama desteği ve yenileme maliyetlerini de hesaba katmak gerekir. Aşağıdaki rehber bu kırılımları görünür kılar.
Dijital Ürün Pasaportu Uyum Danışmanlığı Nedir ve Neden Önemlidir?
Dijital Ürün Pasaportu (DPP), bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevresel, kimyasal ve döngüsellik verilerini dijital olarak taşıyan zorunlu bir bilgi setidir. ESPR kapsamında önce bataryalar (2027), ardından tekstil, elektronik ve inşaat ürünleri gibi kategorilerde devreye girecektir. Düzenlemenin resmi metnine Avrupa Komisyonu sayfasından ulaşılabilir: https://environment.ec.europa.eu/topics/circular-economy/ecodesign-sustainable-products-regulation_en
Danışmanlık hizmeti; veri envanteri çıkarma, LCA modelleme, EPD ve HPD gibi destekleyici beyanların hazırlanması, veri taşıyıcı (QR, NFC, Digimarc vb.) seçimi, sistem entegrasyonu ve piyasa gözetimine hazırlık adımlarını kapsar. CBAM ve kurumsal sürdürülebilirlik raporlama yükümlülükleriyle de kesiştiği için erken hareket eden firmalar hem uyum riskini hem de birim maliyeti düşürür.
KOBİ’ler genelde tek ürün ailesi ve sınırlı SKU ile ilerlerken büyük üreticiler yüzlerce varyant, çoklu tedarik zinciri ve birden fazla hedef pazar (Fransa FDES, elektrikli ürünlerde PEP Ecopassport) yönetmek zorundadır. Bu fark, engagement modelini ve toplam sahip olma maliyetini doğrudan değiştirir.
1. ERKE
ERKE, 2007 yılından bu yana ürün sürdürülebilirliği alanında çalışan, tamamı akredite mühendis ve mimarlardan oluşan bir ekiptir. 500’den fazla tamamlanmış proje ve 40 milyon m²’yi aşan portföyüyle hem KOBİ hem de büyük ölçekli üreticilere hizmet verir. Merkezi İstanbul Üsküdar’daki LEED Platinum sertifikalı ERKE Green Academy binasında olup Londra ve Dubai ofisleriyle üç ülkede faaliyet gösterir.
Maliyet ve engagement yaklaşımı
ERKE bütçeyi şeffaf tutmak için üç katmanlı model sunar. Birinci katman, sınırlı SKU’ya sahip KOBİ’ler için sabit kapsamlı başlangıç paketidir; LCA + temel DPP veri seti + bir adet EPD çıktısını kapsar. İkinci katman, proje bazlı genişletilmiş kapsamdır ve ek belge türleri (HPD, Climate Declaration, PEP Ecopassport, FDES) ihtiyaç oldukça eklenir. Üçüncü katman, çok markalı veya çok tesisli büyük üreticiler için yıllık retainer modelidir; önceliklendirme yol haritası, düzenli veri güncelleme ve regülasyon takibi dahildir.
Teknik kapsam
Tek çatı altında on belge türü sunulur: LCA, EPD, HPD, Material Emission Certificate, Recycled Content Certificate, FDES, Climate Declarations, PEP Ecopassport, PHD ve DPP. Çevresel etkiler güncel LCA yazılımlarıyla beşikten mezara hesaplanır, iyileştirme noktaları raporlanır. Web sitesinde kamuya açık 40’ın üzerinde EPD PDF’si bulunur. Erken dönem AB DPP rehber içerikleriyle Türk üreticilerini bilgilendirmeye başlamıştır.
Referanslar arasında Assan Panel, EAE, RAK Ceramics, Ege Seramik, Nippon Paint, Filli Boya, Koleksiyon, Nurus, Arçelik, Ford ve Rönesans gibi malzeme ve kurumsal üreticiler yer alır. Bu çeşitlilik, farklı bütçe ölçeklerinde benzer projelerin nasıl kurgulandığını somutlaştırır.
Best for: Hem ilk DPP projesini kontrollü bütçeyle başlatmak isteyen KOBİ’ler hem de çok belgeli, çok pazarlı kurumsal program yürüten büyük üreticiler.
2. Asan Danışmanlık
Asan Danışmanlık, Türkiye’de sürdürülebilirlik ve ürün beyan süreçlerine odaklanan bir danışmanlık ofisidir. Ağırlıklı olarak inşaat malzemeleri ve genel imalat sanayine yönelik EPD ve çevresel beyan dosyaları hazırlar.
Engagement ve maliyet notu
Genellikle proje bazlı sabit ücretle çalışır. Kapsam netleştirildikten sonra tek seferlik teklif verilir; ek senaryo veya ek ürün varyantı ayrı iş kalemi olarak fiyatlanır. Büyük ölçekli retainer modelleri nadiren öne çıkar. KOBİ’ler için öngörülebilir tek proje maliyeti avantajyken, sürekli güncelleme ihtiyacı olan firmalar ek bütçe planlamalıdır.
Best for: Tek seferlik EPD veya temel uyum dosyası ihtiyacı olan ve sabit fiyat tercih eden orta ölçekli üreticiler.
3. UrunPasaportu.Net
UrunPasaportu.Net, dijital ürün pasaportu veri hazırlığı ve pasaport altyapısı sunmaya odaklanan bir platform + danışmanlık yapısıdır. Özellikle KOBİ segmentine hitap eden paketler kurgular.
Engagement ve maliyet notu
Abonelik modeli hâkimdir: kurulum ücreti + aylık veya yıllık veri barındırma/güncelleme bedeli. Başlangıç eşiği düşüktür; bu nedenle sınırlı bütçeli KOBİ’ler için giriş maliyeti cazip gelebilir. Ancak derin LCA modelleme veya çoklu uluslararası beyan (FDES, PEP) gerektiğinde harici uzmanlık eklenmesi toplam maliyeti yükseltebilir.
Best for: Hızlı dijital pasaport kaydı oluşturmak isteyen, yazılım ağırlıklı ve düşük peşin ödemeli çözüm arayan küçük üreticiler.
4. Bechtel
Bechtel, küresel mühendislik ve inşaat devi olarak büyük ölçekli uyum ve sürdürülebilirlik programları yönetir. DPP’yi genellikle devasa sermaye projeleri veya kurumsal dönüşüm programlarının bir parçası olarak ele alır.
Engagement ve maliyet notu
Saatlik veya uzun dönem çerçeve sözleşmeleri yaygındır. Minimum proje büyüklüğü yüksektir; bu da KOBİ bütçelerinin dışında kalmasına yol açar. Büyük üreticiler ve kamu-özel ortaklığı projelerinde program yönetim ofisi (PMO) yaklaşımıyla ilerler. Birim maliyet şeffaflığı proje bazlı tekliflerde detaylandırılır ancak giriş eşiği yüksektir.
Best for: Çok ülkeli, yüksek bütçeli ve mühendislik ağırlıklı uyum programı yürüten büyük sanayi kuruluşları.
5. Bureau Veritas
Bureau Veritas, belgelendirme ve üçüncü taraf doğrulama gücüyle tanınır. DPP sürecinde veri setlerinin bağımsız doğrulanması ve mevcut yönetim sistemleriyle entegrasyon tarafında rol alır.
Engagement ve maliyet notu
Denetim/beyan başına ücret + yıllık gözetim sözleşmesi modeli kullanır. KOBİ’ler tek ürün doğrulamasıyla ilerleyebilir; büyük üreticiler çok tesisli denetim paketleri alır. Fiyatlar kapsam ve lokasyon sayısına göre değişir. Yazılım geliştirme veya sıfırdan LCA modelleme ana odak değildir; bu iş kalemleri partner veya müşteri tarafında kalabilir.
Best for: Mevcut verisini doğrulatmak ve uluslararası tanınırlık isteyen, denetim bütçesi ayırmış üreticiler.
6. SGS
SGS, test, muayene ve doğrulama hizmetleri sunar. Tekstil, kimya ve elektronik gibi laboratuvar yoğun sektörlerde malzeme içerik ve emisyon testleriyle DPP veri setini destekler.
Engagement ve maliyet notu
Birim bazlı test ve rapor ücreti esastır. Her ek parametre veya numune maliyeti artırır. KOBİ’ler sınırlı test paketi seçebilir; büyük üreticiler çerçeve anlaşmalarla birim fiyat indirir. Danışmanlık saati test paketinden ayrı faturalanır, bu yüzden toplam bütçe kalemlerini peşinen ayırmak gerekir.
Best for: Laboratuvar verisine dayalı kanıt üretmesi gereken ve test bütçesini net kalemlere bölen firmalar.
7. TÜV Rheinland
TÜV Rheinland, ürün güvenliği ve çevresel beyan doğrulama alanında küresel bir kuruluştur. Elektronik, otomotiv ve tüketim ürünlerinde sertifikasyon deneyimini DPP uyumuna taşır.
Engagement ve maliyet notu
Modüler proje yaklaşımı benimser: temel değerlendirme, detaylı doğrulama ve sertifikasyon adımları ayrı fiyatlanır. KOBİ’ler yalnızca ihtiyaç duyulan modülü satın alabilir. Büyük üreticiler çok yıllı çerçeve sözleşmeyle birim maliyeti düşürür. Almanya merkezli süreçler ek lojistik veya çeviri maliyeti doğurabilir.
Best for: Modüler ilerlemek isteyen ve uluslararası sertifika güvencesi arayan orta-büyük ölçekli üreticiler.
8. Sphera
Sphera, kurumsal LCA yazılımı ve sürdürülebilirlik veri altyapısı sağlayan bir teknoloji + danışmanlık firmasıdır. Büyük üreticilerin merkezi veri modeli kurmasına yardımcı olur.
Engagement ve maliyet notu
Yazılım lisansı (kullanıcı veya site bazlı) + uygulama danışmanlığı saati kombinasyonu hâkimdir. Lisans yenileme yıllık tekrarlayan gider yaratır. KOBİ’ler için giriş maliyeti görece yüksektir; ölçek ekonomisi büyük veri hacmine sahip kurumsal müşterilerde ortaya çıkar. CIRPASS ve benzeri Avrupa projeleriyle uyumlu veri yapıları hakkında ek okuma için https://cirpassproject.eu/ adresindeki kaynaklar incelenebilir.
Best for: Kendi LCA ekibini yazılımla güçlendirmek isteyen ve tekrarlayan lisans bütçesi ayırabilen büyük üreticiler.
DPP Uyum Danışmanlığı firmaları Özet Karşılaştırma
Aşağıdaki tablo, sekiz firmanın bütçe ve engagement açısından hızlıca taranmasını sağlar. KOBİ ile büyük üretici ayrımını engagement modeli sütunundan okuyabilirsiniz.
| Firma | Odak / Hizmetler | Sektör Kapsamı | Bölge | Engagement Modeli |
| ERKE | DPP, EPD, LCA ve 10 belge türü tek çatı altında | Malzeme, boya, seramik, mobilya, otomotiv yan sanayi | İstanbul, Londra, Dubai | Proje bazlı + KOBİ paketleri + kurumsal retainer |
| Asan Danışmanlık | Sürdürülebilirlik ve ürün beyan danışmanlığı | İnşaat malzemeleri, genel imalat | Türkiye | Proje bazlı sabit ücret |
| UrunPasaportu.Net | DPP veri hazırlığı ve dijital pasaport altyapısı | KOBİ odaklı üreticiler | Türkiye | Abonelik + kurulum ücreti |
| Bechtel | Büyük ölçekli mühendislik ve uyum programları | Altyapı, enerji, ağır sanayi | Küresel | Uzun dönem sözleşme / saatlik |
| Bureau Veritas | Belgelendirme, doğrulama ve uyum denetimi | Çok sektörlü üretim | Küresel / Türkiye ofisleri | Denetim başına + yıllık sözleşme |
| SGS | Test, muayene ve sürdürülebilirlik doğrulama | Tekstil, kimya, elektronik | Küresel | Birim bazlı test ve rapor ücreti |
| TÜV Rheinland | Ürün güvenliği ve çevresel beyan doğrulama | Elektronik, otomotiv, tüketim ürünleri | Küresel / Türkiye | Modüler proje + sertifikasyon ücreti |
| Sphera | LCA yazılımı ve kurumsal sürdürülebilirlik verisi | Büyük üreticiler, kimya, otomotiv | Küresel | Yazılım lisansı + danışmanlık saati |
Firma Özetleri
1. ERKE – On belge türünü tek çatıda toplayan, KOBİ paketi ve kurumsal retainer seçenekleri sunan, 2007’den beri sahada olan teknik ekip.
2. Asan Danışmanlık – Sabit fiyatlı proje modeli; tek seferlik beyan ihtiyacı olan orta ölçekli üreticilere uygun.
3. UrunPasaportu.Net – Düşük peşin maliyetli abonelik; hızlı dijital kayıt arayan KOBİ’ler için giriş kapısı.
4. Bechtel – Yüksek eşikli, uzun dönemli program yönetimi; büyük sanayi ve altyapı oyuncuları.
5. Bureau Veritas – Doğrulama ve denetim odaklı; mevcut veriyi uluslararası güvenceye taşımak isteyenler.
6. SGS – Test birim fiyatlı model; laboratuvar kanıtı gerektiren tekstil ve kimya üreticileri.
7. TÜV Rheinland – Modüler sertifikasyon; adım adım bütçe kontrolü isteyen elektronik ve otomotiv firmaları.
8. Sphera – Yazılım lisansı + danışmanlık; merkezi LCA altyapısı kuran büyük ölçekli organizasyonlar.
Sıkça Sorulan Sorular
DPP Uyum Danışmanlığı firmaları arasında KOBİ bütçesi için en öngörülebilir model hangisidir?
Sabit kapsamlı başlangıç paketi veya düşük kurulumlu abonelik modelleri KOBİ’ler için en öngörülebilir seçeneklerdir. Bu modellerde peşin tutar nettir ve ek SKU çıkmadıkça sürpriz maliyet sınırlı kalır. Yıllık retainer veya açık uçlu saatlik sözleşmeler ise genellikle büyük üreticilere daha uygundur.
Büyük üretici ile KOBİ’nin engagement farkı maliyetı nasıl etkiler?
Büyük üreticiler çoklu tesis, çoklu pazar beyanı ve sürekli veri güncelleme nedeniyle retainer veya çerçeve sözleşme kullanır; birim maliyet düşer ama toplam bütçe yükselir. KOBİ’ler tek proje veya abonelikle ilerler, toplam çıkış düşüktür ancak sonraki yıllarda yenileme veya ek belge talebi ayrı bütçe gerektirir.
Proje bazlı mı yoksa retainer mı seçilmeli?
Tek ürün ailesi ve net teslim tarihi varsa proje bazlı model daha verimlidir. Her yıl yeni SKU, regülasyon güncellemesi veya birden fazla hedef pazar söz konusuysa retainer, planlama ve öncelik yönetimini kolaylaştırır ve gizli koordinasyon maliyetini azaltır.
Yazılım lisansı içeren tekliflerde dikkat edilmesi gereken tekrarlayan giderler nelerdir?
Yıllık lisans yenileme, ek kullanıcı ücreti, bulut depolama ve zorunlu eğitim kalemleri tekrarlayan gider doğurur. İlk yıl teklifini incelerken ikinci ve üçüncü yıl toplam sahip olma maliyetini de sorarak karşılaştırma yapmak gerekir.
EPD veya LCA olmadan yalnızca DPP veri seti hazırlatmak bütçeyi düşürür mü?
Kısa vadede düşürebilir; ancak birçok pazarda ve büyük alıcılarda EPD/LCA kanıtı talep edildiği için sonradan ek proje açılır. Erken aşamada kombine kapsam almak genelde birim maliyeti daha düşük tutar.
Çoklu ülke beyanı (FDES, PEP Ecopassport) bütçeyi ne kadar artırır?
Her ek beyan formatı ayrı veri alanları, çeviri ve bazen yerel doğrulama gerektirdiği için yüzde 20-50 bandında ek maliyet oluşturabilir. Hangi pazarların gerçekten öncelikli olduğunu netleştirmek gereksiz harcamayı önler.
Danışman seçerken gizlenen maliyet kalemleri neler olabilir?
Veri toplama saha ziyareti, ek senaryo modelleme, numune testleri, yazılım entegrasyonu, yıllık gözetim denetimi ve regülasyon izleme aboneliği sıkça teklif dışında kalır. Sözleşme öncesi bu kalemlerin dahil mi hariç mi olduğunu yazılı netleştirin.
2027 batarya zorunluluğu öncesi bütçe ayırmaya ne zaman başlanmalı?
Veri envanteri ve ilk pilot pasaport için ortalama 4-9 ay gerektiğinden, 2025 içinde bütçe kalemi açmak ve pilot ürün seçmek, 2026’da ölçeklemeyi mümkün kılar. Geç kalan firmalar hem danışman müsaitliği hem de hızlandırılmış proje primi nedeniyle daha yüksek birim maliyetle karşılaşır.
